Được thưởng thức những vần thơ trác tuyệt của Thu ẩm, Thu điếu, Thu vịnh chính tại nơi tác giả chấp bút đã để lại trong lòng những kẻ 'hành hương' cảm giác khó phai.
Sau hơn một giờ đi tàu hỏa từ ga Hà Nội, chúng tôi men theo biển hướng dẫn bên quốc lộ 1A vào một con đường nhỏ thuộc làng Vị Hạ (xã Trung Lương, huyện Bình Lục, Hà Nam) - nơi có từ đường thờ cụ Tam Nguyên Yên Đỗ.
Cả vùng chiêm trũng được trải một lớp nắng nhẹ trong tiết trời se lạnh mang đậm không khí đặc trưng của mùa thu nông thôn Bắc bộ. Cánh đồng mùa này chỉ có vài đàn vịt lặn lội, rộng bao la mà thưa vắng bóng người.
Đi dọc con đường làng, từng hình ảnh đặc điểm của làng quê tuần tự hiện ra như lời hướng dẫn trữ tình nhất giúp khách lữ hành tìm tới 'vườn Bùi'.
Sự thanh tĩnh của cảnh vật làm tôi mê mải với những vần thơ trong “chùm thơ Thu” mà thi nhân để lại, dù không hỏi đường thế nhưng chân vẫn bước đi như thể người xưa tìm về nơi chốn cũ xưa.
“Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao/ Cần trúc lơ phơ gió hiu hắt”... sắc màu chủ đạo của mùa thu xứ này là màu xanh, xanh của da trời ai nhuộm quyện với màu xanh của ngõ trúc, ao bèo. Xen vào đó là màu vàng nhạt của vạt nắng điểm thêm chút vàng thẫm của lá vàng trước gió.
Cứ thế, ai cũng đi từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác bởi cảnh vật ở đây còn giữ lại nét đẹp vẹn nguyên của hơn một thế kỷ trước. Quả thật thi sĩ đã chọn lựa được những nét tinh tế nhất của cảnh vật để đưa vào bức tranh ngôn từ bằng một bút pháp vô cùng tinh diệu.
Câu chuyện thực sự bắt đầu khi chúng tôi gặp bác Tùng, hậu duệ đời thứ 5 của cụ Nguyễn Khuyến. dáng vóc bé nhỏ, nụ cười hóm hỉnh, ở bác Tùng hình như cũng có chút gì đó phảng phất hình ảnh cụ Tam Nguyên.
Được bác hướng dẫn tận tâm về từng di vật của người xưa và được nghe những câu chuyện về cụ Tam Nguyên, chúng tôi càng kính trọng nhân cách của cụ, một vị quan liêm khiết không chịu làm tay sai cho giặc, rồi khi “Nhân hứng cũng vừa toan cất bút/ Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”.
Đứng trước nhân cách ấy cũng là dịp để người thời nay chiêm nghiệm lại chính mình.
Hơn một trăm năm nay, kể từ khi có ba bài thơ thu, cảnh vật ở đây hình như vẫn vẹn nguyên. Chỉ có căn nhà đại tế là được xây mới mẻi theo chương trình bảo tồn chứng tích quốc gia và một phần ao đã bị thu hẹp.
Cảm xúc của nhà thơ về 'Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái” như vẫn còn phảng phất.
khung cảnh 'vườn Bùi' giờ đây không còn nhuốm màu tâm trạng của một người dân mất nước, mặc dù vậy nó vẫn giữ được nét tươi tắn của mùa thu vùng chiêm trũng.
Chúng tôi ra về mà trên người như còn vương chút nắng nhẹ, chút lá vàng và chút thư thả thanh bình của làng quê Hà Nam.
Nguồn Internet
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét